ENTRECOMP ҚҰРЫЛЫМЫ НЕГІЗІНДЕ ОРТАЛЫҚ АЗИЯНЫҢ БЕЙНЕЛЕУ ЖӘНЕ СӘНДІК-ҚОЛДАНБАЛЫ ӨНЕР САЛАСЫНДАҒЫ ШЫҒАРМАШЫЛЫҚ АДАМДАРЫНЫҢ КӘСІПКЕРЛІК ҚҰЗЫРЕТТІЛІКТЕРІН ӨЛШЕУ
DOI:
https://doi.org/10.47940/cajas.v11i1.1136Аннотация
Бұл зерттеу Еуропалық комиссияның EntreComp шеңберін қолдана отырып, Орталық Азияның бейнелеу және сәндік-қолданбалы өнеріндегі шығармашылық адамдарының кәсіпкерлік құзыреттіліктерін өлшеуге арналған. Зерттеудің өзектілігі өнердегі өзін-өзі жұмыспен қамтудың және жұмыс орнының тұрақсыздығының артуында жатыр, бұл тұрақты кәсіпкерлік дағдыларды дамытуды талап етеді. Зерттеудің мақсаты мамандандырылған білім беру бағдарламасын аяқтағаннан кейін шығармашылық адамдар арасындағы кәсіпкерлік құзыреттіліктеріндегі сандық өзгерістерді анықтау болды. Мақсаттарға мыналар кірді: EntreComp 15 құзыреттілігінің бастапқы деңгейін бағалау; өзін-өзі бағалау құралын әзірлеу және тестілеу; оқытуға дейін және одан кейін салыстырмалы талдау жүргізу; статистикалық маңызды өзгерістерді анықтау. Әдістеме Қазақстан, Қырғызстан және Өзбекстаннан келген 62 респонденттің қатысуымен сандық эксперименттік дизайнға негізделген, олардың 25-і «Қазіргі заманғы өнер бизнесі контексінде кәсіпкерлік құзыреттіліктерді дамыту» бағдарламасы бойынша оқудан өтті. Сипаттамалық статистика әдістері, бір факторлы дисперсиялық талдау (ANOVA) Тьюкидің апостериорлық критерийімен бірге, Краскел-Уоллис және Уилкоксон критерийлері және жұптастырылған Студенттің t-критерийі қолданылды. Статистикалық өңдеу SPSS v.29.0 бағдарламасында p < 0,05 маңыздылық деңгейінде жүргізілді. Нәтижелер кәсіпкерлік құзыреттіліктердің жалпы көрсеткішінің статистикалық тұрғыдан айтарлықтай өскенін көрсетті (53,25 ± 12,10-нан 66,74 ± 11,54-ке дейін; p < 0,001). Барлық 15 құзыреттілік бойынша, әсіресе өзін-өзі тану және өзін-өзі қамтамасыз ету, мотивация және табандылық, ресурстарды жұмылдыру, қаржылық сауаттылық және ынтымақтастық салаларында айтарлықтай жақсарулар байқалды. Жалпы алғанда, тренинг шығармашылық тұлғалар арасында кәсіпкерлік құзыреттіліктердің дамуына кешенді оң әсер етті, бұл EntreComp құрылымының Орталық Азиядағы өнердегі кәсіпкерлік әлеуетті бағалау және дамыту құралы ретіндегі тиімділігін растады.Ключевые слова:
предпринимательские компетенции, EntreComp, творческие люди, изобразительное искусство, декоративно-прикладное искусство, арт-бизнес, самозанятость, предпринимательское образование, Центральная Азия, Креативная экономикаСкачивания
Библиографические ссылки
Peneva, Gabriela, and Ognyan Andreev. "Assessing Bulgarian Smes’Maturity For Industry 4.0 Implementing–The Case of “Montana hydraulics” LTD." Strategies for Policy in Science & Education/Strategii na Obrazovatelnata i Nauchnata Politika, 31, 2023.
Ericsson, Daniel. "A sanctuary for reflection and debate: Introducing Art, Culture & Entrepreneurship." Art, Culture & Entrepreneurship, 1.1, 2023, рр. 1–6.
Margherita, Bacigalupo, et al. "EntreComp: The Entrepreneurship Competence Framework." 2016.
Yordanov, Daniel. "Toolkit For Assessing Entrepreneurial Competences Among Learners." Strategies for Policy in Science & Education/Strategii na Obrazovatelnata i Nauchnata Politika, 31, 2023.
Ellmeier, Andrea. "Cultural entrepreneurialism: On the changing relationship between the arts, culture and employment1." The international journal of cultural policy, 9.1, 2003, рр. 3–16.
Kolsteeg, Johan. "Situated cultural entpreneurship." Artivate, 2.1, 2013, рр. 3–13.
Gold, Sonia S. "Cultural Economics and Cultural Policies edited by Alan Peacock and Ilde Rizzo, Kluwer.” Academic Publishers, Dordrecht, Boston, London, 1994, pp. 184.
Towse, Ruth. "Copyright and Artists: A View from Cultural Economics." Recent Trends in the Economics of Copyright, 224.4, 2008, p. 236.
Karhunen, Juha, Petteri Pajunen, and Erkki Oja. "The nonlinear PCA criterion in blind source separation: Relations with other approaches." Neurocomputing, 22.1-3, 1998, pp. 5–20.
Towse, Ruth. "Economics of training artists." Contributions to economic analysis, 237, 1996, pp. 303–330.
Towse, Ruth. "Copyright and artists: a view from cultural economics." Journal of economic surveys, 20.4, 2006, pp. 567–585.
Blackwell, Alison, et al. "Transforming work experience in higher education." British Educational research journal, 27.3, 2001, pp. 269–285.
Baines, Sue, and Liz Robson. "Being self‐employed or being enterprising? The case of creative work for the media industries." Journal of Small Business and Enterprise Development, 8.4, 2001, pp. 349–362.
Storey, Veda S., et al. "Generative Artificial Intelligence." Information Systems Frontiers, 2025, p.2.
Eckey, Hans Friedrich, et al. Multivariate statistik. Springer-Verlag, 2002.
Shelepa, AS, et al. Formation of the organizational and economic mechanism for the development of the agricultural sector of the Far East (methodological recommendations)," 2008.
Künstler eV, Bundesverband Bildender Künstlerinnen. "Die wirtschaftliche und soziale situation Bildender Künstlerinnen und Künstler., Ergebnisse BBK Umfrage 2011 (The economic and social situation of fine artists: the results of the BBK survey 2011)." Bundesverband Bildender Künstlerinnen und Künstler eV, Berlin, 2011.
Casacuberta, Carlos, and Néstor Gandelman. "Multiple job holding: the artist's labour supply approach." Applied Economics, 44.3, 2012, pp. 323–337.
Hill, Donna J., et al. "An investigation of visualization and documentation strategies in services advertising." Journal of Service Research, 7.2, 2004, pp. 155–166.
Bridgstock, Ruth Sarah. Success in the protean career: A predictive study of professional artists and tertiary arts graduates. Diss. Queensland University of Technology, 2007.
Alper, Neil O., and Gregory H. Wassall. "Artists' careers and their labor markets." Handbook of the Economics of Art and Culture, 1, 2006, pp. 813–864.
Harvey, Lee, and Alison Blackwell. "Gender bias in incomes of UK art and design graduates." Industry and Higher Education, 13.5, 1999, 323–329.
Menger, Pierre-Michel. "Artistic labor markets and careers." Annual review of sociology, 25.1, 1999, pp. 541–574.
Menger, Pierre-Michel. "Artistic labor markets: Contingent work, excess supply and occupational risk management." Handbook of the Economics of Art and Culture, 1, 2006, pp. 765–811.
Robinson, Michael D., and Sarah S. Montgomery. "The time allocation and earnings of artists." Industrial Relations: A Journal of Economy and Society, 39.3, 2000, pp. 525–534.
Billet, Guillaume, et al. "High morphological variation of vestibular system accompanies slow and infrequent locomotion in three-toed sloths." Proceedings of the Royal Society, B: Biological Sciences, 279.1744, 2012, pp. 3932-3939.
Karhunen, Paula, and Kaija Rensujeff. Taidealan koulutus ja työmarkkinat: Ammatillisen koulutuksen määrä ja valmistuneiden sijoittuminen. Taiteen keskustoimikunta, 2006.
Beckman, Gary D., and Linda Essig. "Arts entrepreneurship: A conversation." Artivate, 1.1, 2012, pp. 1–8.
Brown, Sally. "Assessment for learning." Learning and teaching in higher education, 1, 2005, pp. 81–89.
Aljuwaiber, Abobakr. "Entrepreneurship research in the Middle East and North Africa: trends, challenges, and sustainability issues." Journal of Entrepreneurship in Emerging Economies, 13.3, 2021, pp. 380–426.
Iglesias-Sánchez, et al. "Training entrepreneurial competences with open innovation paradigm in higher education." Sustainability, 11.17, 2019, pp. 4689
Ivanov, Yevgenyi. A., and N. M. Morozov. "The main provisions of the strategy for the development of mechanization and automation of animal husbandry." Machinery and Technology in Animal Husbandry, 2 (18), 2015, 4–12.
Опубликован
Как цитировать
Выпуск
Раздел
Лицензия
Copyright (c) 2026 Central Asian Journal of Art Studies
Это произведение доступно по лицензии Creative Commons «Attribution-NonCommercial-NoDerivatives» («Атрибуция — Некоммерческое использование — Без производных произведений») 4.0 Всемирная.
